“Məktəblərdə metodist vəzifəsinin olması ən çox müzakirə edilən məsələlərdəndir” - MÜSAHİBƏ

Ümumi təhsil müəssisələrində metodik xidmətin gücləndirilməsi və müəllimlərin peşəkar inkişafının dəstəklənməsi istiqamətində həyata keçirilən “Müasir metodist” layihəsi yeni mərhələyə qədəm qoyub. Layihə çərçivəsində müəllimlərin seçimi, qiymətləndirilməsi və gələcək fəaliyyət istiqamətləri xüsusi meyarlar əsasında müəyyənləşdirilir. Təhsil İnstitutunun Təhsilverənlərin Peşəkar İnkişafı Mərkəzinin direktoru Nəzakət Mehdiyeva “Azərbaycan müəllimi”nə müsahibəsində layihəyə maraq, seçim mərhələləri və metodistlər üçün əsas tələblər barədə danışıb.

“Namizədlərin çoxluğu layihəyə olan inamın göstəricisidir”

– Nəzakət xanım, “Müasir metodist” layihəsinin yeni müsahibə mərhələsinə start verilib. Bu mərhələdə ümumilikdə layihəyə nə qədər namizəd müraciət edib və bu rəqəm gözləntiləri nə dərəcədə doğruldur?

– Ümumilikdə 4102 nəfər namizəd müraciət edib. Onlardan 2095 nəfər ilkin seçim mərhələsini uğurla keçərək növbəti mərhələyə vəsiqə qazanıb. Bu namizədlərlə bağlı rəy almaq üçün  regional təhsil idarələrinə müraciət edilib, onların  məktəbdə fəaliyyəti, müəllimlər arasında nüfuzu və s. barədə məlumatlar toplanılıb. Məktəb direktorlarının və regional təhsil idarələrinin rəyləri nəzərə alınmaqla, ilkin şərtlərə uyğun olan namizədlər  müsahibə mərhələsinə cəlb edilir. 
Bu rəqəmlər gözləntilərimizi doğruldur. Namizədlərin çoxluğu sözügedən fəaliyyətə olan inamdan xəbər verir. Bu həm də onu göstərir ki, müəllimlər özlərini sınamağa və inkişaf etməyə maraqlıdırlar.

“İlkin meyarlara cavab verməyənlər növbəti mərhələyə buraxılmırlar”

– Bəs niyə bütün müraciət edənlər deyil, məhz 2095 nəfər növbəti mərhələyə keçib?

– Seçim əvvəlcədən müəyyən edilmiş meyarlar əsasında aparılır. Namizədlərin sertifikatlaşdırma balı minimum 51 olmalı, ümumi təhsil məktəbində müəllim kimi fəaliyyət göstərməli və ən azı 5 il iş stajına malik olmalıdırlar. Bu tələblərə cavab verməyən şəxslər növbəti mərhələyə buraxılmırlar.

“Bizim üçün əsas olan müəllimin necə öyrətməsidir”

– Müsahibə mərhələsində namizədlərin daha çox hansı bacarıqları qiymətləndirilir?

– Bəzən belə bir yanlış fikir ifadə olunur ki, müsahibədə namizədin metodik bilikləri yoxlanılır. Əslində isə müsahibədə əsas diqqət müəllimin praktik fəaliyyətinə yönəlir. Namizədin təqdim etdiyi dərs prosesində hansı yanaşmalardan istifadə etdiyi, şagirdlərin düşünməsini necə təşviq etdiyi bizim üçün daha önəmlidir. Bundan əlavə, namizədin analitik düşünmə bacarığı, məsələyə alternativ baxışının olması, qərarvermə qabiliyyəti və nitqinin səlisliyi də mühüm meyarlardandır.

“Metodist öyrədən deyil, müzakirə mühiti yaradan şəxsdir”

– Komissiya üzvü kimi namizədlərlə ünsiyyətdə ən çox hansı çətinliklərlə rastlaşırsınız?

– Namizədlər müsahibəyə adətən dərs nümunələri ilə gəlirlər və həmin nümunələr əsasında izah verirlər. Bu zaman aydın olur ki, müəllim daha çox yaddaşa əsaslanan tədris aparır, yoxsa şagirdlərin düşünməsini inkişaf etdirən tapşırıqlardan istifadə edir. Eyni zamanda, onlara pedaqoji situasiyalar təqdim olunur və reaksiyaları qiymətləndirilir. Bu, onların real məktəb mühitində necə fəaliyyət göstərdiyini üzə çıxarır.

Bizim üçün nəzəri biliklərdən daha çox müəllimin gündəlik fəaliyyətində nə etdiyi önəmlidir. Çünki metodist öyrədən şəxs deyil o, müzakirə mühiti yaradan, müəllimlər arasında əməkdaşlığı təşviq edən şəxsdir.

“Nəzəri bilik praktikaya çevrilmədikdə effekt vermir”

– Namizədlərin nəzəri bilikləri ilə praktik yanaşmaları arasında hansı fərqlər müşahidə olunur?

– Bu fərq kifayət qədər böyük olur. Nəzəri biliklər yalnız o zaman dəyər qazanır ki, müəllim onu öz yanaşmasına çevirə bilsin. Məktəb mühiti dinamikdir, hər sinif və hər şagird fərqlidir. Metodist isə bu fərqləri nəzərə alaraq müəllimlərlə empatiya qurmalı və situasiyaya uyğun həll yollarını tapmaq üçün müəllimə kömək  etməlidir.

“Metodik xidmət olan məktəblərdə mühit artıq dəyişir”

– Layihənin məktəblərə təsiri barədə nə deyə bilərsiniz?

– Artıq müəyyən müsbət dəyişikliklər müşahidə olunur. Metodistlərin fəaliyyət göstərdiyi məktəblərdə müəllimlər arasında əməkdaşlıq, qarşılıqlı etimad və açıq müzakirə mühiti formalaşır. Ən önəmlisi isə odur ki, peşəkar inkişaf artıq məktəbin daxilində təşkil olunur və müəllimlərin real ehtiyaclarına uyğun planlaşdırılır. Metodistlər müəllimlərlə davamlı işləyir, dərsləri izləyir və inkişaf prosesini mərhələli şəkildə dəstəkləyirlər.

“Seçim prosesi yalnız müsahibə ilə yekunlaşmır”

– Namizədlərin problem həll etmə bacarığı necə qiymətləndirilir?

– Bu bacarıqlar yalnız müsahibədə deyil, həm də təlimdə  qiymətləndirilir. Təlimlər zamanı namizədlərin fəal dinləmə, əməkdaşlıq bacarıqları, tənqidə açıq olmaları, əks əlaqə vermək və verilən  rəyləri qəbuletmə və pozitiv yanaşma bacarıqları  xüsusi diqqətdə saxlanılır.

“Məktəblərdə metodist ştatı yoxdur”

– Məktəblərdə metodist ştatı varmı?

– Hazırda məktəblərdə ayrıca metodist ştatı yoxdur. Metodistlər Təhsil İnstitutunun Təlim Texnologiyaları Mərkəzi ilə əmək müqaviləsi bağlayaraq ikinci iş yeri kimi fəaliyyət göstərirlər. Məktəblərdə gələcək illərdə metodist vəzifəsinin olması ən çox müzakirə olunan məsələlərdən biridir.